Lipidy z innej perspektywy

Dr Bayne French, MD DC

Z biegiem lat spotykam coraz więcej pacjentów i im więcej się uczę lub czytam, tym lepiej widzę, jak mało wiem. Dlatego coraz mniej utożsamiam się z ekspertami, którzy zajmują się tym, co wiedzą, i tym, dlaczego inni powinni to wiedzieć. Czuję potrzebę, by uczyć się więcej o zdrowiu, ponieważ uważam, że społeczeństwo, kraj i świat byłyby lepsze, gdybyśmy nasze poszukiwania zaczynali od jednostki. 

Porozmawiajmy o tłuszczu. Tak, to prawda, już o tym pisałem, ale ten artykuł wprowadzi nowe pojęcia. Jeśli moje ostatnie artykuły o niezbędnych tłuszczach wydawały się przytłaczające, ten również może się taki wydawać. Wszystkiemu nadajemy znaczenie. Jeśli rozumiesz, że to Ty decydujesz, jakie znaczenie i wagę czemuś nadajesz, wiesz też, że to nie okoliczności zewnętrzne, lecz Ty sam decydujesz o jakości swojego życia. (Bernard Roth, Ph.D.)

Tym, co chcę przekazać w tym artykule, jest nadzieja. Dziękuję, Bernie.

 --------------------------------------------------  --------

Związek między LDL a CVD: 

Nie kwestionuję tego, że poziom LDL ma związek z chorobami sercowo-naczyniowymi. Podwyższony poziom LDL oznacza zwiększone ryzyko, co wykazało wiele badań. Tak, mówię to zupełnie poważnie. 

Cholesterol LDL (low density lipoprotein), czyli lipoproteina o niskiej gęstości, to jeden z rodzajów lipidów krwi, który transportuje cholesterol z wątroby do komórek. Cholesterol LDL bywa nazywany „złym” cholesterolem, ponieważ nie usuwa nadmiaru cholesterolu ze ścian naczyń, lecz przeciwnie – tworzy złogi (blaszki). 

Istnieją zespoły genetyczne, takie jak hipercholesterolemia rodzinna, w których poziom cholesterolu jest wyjątkowo wysoki. Osoby te są obciążone wysokim ryzykiem CVD (sercowo-naczyniowym). Mają złogi cholesterolu wszędzie, nawet w oczach i ścięgnach. Tak, cholesterol może też szybciej gromadzić się w ścianach naczyń.

Steinberg i wsp. (NEJM. 1989) oraz Jaakkola i wsp. (Coronary Artery Disease. 1993) donieśli, że „natywne” (naturalne, niezmienione) LDL nie gromadzi się nieprawidłowo ani nie wbudowuje w ściany naczyń.

To zmodyfikowane cząsteczki LDL gromadzą się nieprawidłowo. Te zmodyfikowane cząsteczki są małe i gęste. Krążą we krwi znacznie dłużej i niekorzystnie wpływają na nie utlenianie, desialilacja i glikacja.

Statyny

Statyny to grupa leków obniżających cholesterol i triglicerydy. Powszechnie twierdzi się, że zmniejszają ryzyko CVD i zawału serca. Niewiele rzeczy w medycynie jest bronionych tak zaciekle jak to twierdzenie. Choć ogromna ilość danych zbieranych od dziesięcioleci podważa zasadność powszechnego stosowania tych leków, większość pracowników ochrony zdrowia nie odstępuje od swoich żarliwych dogmatów.

Niekwestionowane założenia stają się oczywiste, gdy spojrzymy wstecz na normy społeczne i polityczne z przeszłości (monarchia, niewolnictwo, składanie ofiar z ludzi, praca dzieci, rozlew krwi itp.). Każdą z nich uważano za integralną część danej kultury, przyjmowano ją niezauważenie i bezdyskusyjnie, dopóki jej obecność nie wysunęła się na pierwszy plan i nie zakwestionowano jej racji bytu.

Nilsson i wsp. (J Negat Results Biomed. 2011) przeprowadzili bardzo obszerne badanie, w którym w latach 1998–2002 analizowano stosowanie statyn, zawały serca i śmiertelność. Nie wykazano związku między szerokim i stale rosnącym stosowaniem statyn a częstością występowania AMI (zawału serca) czy śmiertelnością z jego powodu.

Z pewnością w przypadku statyn zachodzi jakiś silny proces biologiczny. Oprócz obniżania cholesterolu zmniejszają one stan zapalny i działają jako przeciwutleniacze. Twierdzenie, że są one korzystne dla wszystkich i zalecane każdemu, kto ma wysoki cholesterol, jest jednak w dużej mierze nieprawdziwe. Jak śpiewał Kenny Rogers: „Musisz wiedzieć, kiedy grać dalej, a kiedy spasować”. Statyny w niektórych sytuacjach prawdopodobnie pomagają ograniczyć choroby sercowo-naczyniowe.

Na przykład u mężczyzn poniżej 70. roku życia, którzy przeszli już zawał serca, oraz u mężczyzn z wieloma czynnikami ryzyka (podwyższone ciśnienie krwi, otyłość brzuszna, cukrzyca, palenie tytoniu itp.).  

Abramson i wsp. (BMJ. 2013) donieśli, że dla większości osób, którym przepisuje się statyny (wyłącznie w ramach „prewencji pierwotnej”, czyli osobom bez choroby serca), są one bezużyteczne, a skutki uboczne i ryzyko są znaczące.  

Choć często mówi się, że leczenie statynami „zmniejsza liczbę zawałów serca o 36%”, większość osób nie rozumie, co to oznacza. 

To dana statystyczna, która odnosi się do względnego zmniejszenia ryzyka. Rzeczywisty spadek liczby zawałów wyniósł 1% (z 3% do 2%). To jest bezwzględne zmniejszenie ryzyka. U stosunkowo zdrowych osób bez rozpoznanej choroby serca leczenie statynami po prostu nie jest skuteczne.

Grupa niezależnych badaczy przeanalizowała ogromną ilość danych (Cochrane Database Systematic Reviews) i znalazła ograniczone dowody na to, że statyny pomagają zapobiec pierwszemu zawałowi serca, dlatego należy je przepisywać „ostrożnie” (75% statyn przepisano pacjentom z niskim ryzykiem).

Grupa niezależnych (niefinansowanych przez przemysł) lekarzy i naukowców stworzyła zespół, którego podstawą jest koncepcja NNT (liczba pacjentów, których trzeba leczyć). To metoda pozwalająca ocenić rzeczywiste korzyści i ryzyko leczenia. Ich prace dotyczące statyn (i innych interwencji) znajdziesz na stronie www.thennt.com. Wyniki nie przemawiają na korzyść stosowania statyn.

Moim zdaniem kluczowe jest, by za każdym razem, gdy słyszysz o jakimś odkryciu naukowym lub wynikach badań, pamiętać, że nie jest to dzieło wszechwiedzącej istoty mającej dostęp do objawionych prawd, lecz omylnych ludzi, którzy pracują w obecnie przyjętym paradygmacie i zostali ukształtowani przez swoje naukowe środowisko i pracę. Bernie wie, że nawet „eksperci” o dobrych intencjach zawsze popełniają błędy. A badania, choć początkowo prowadzone w dobrej wierze, łatwo mogą ulec wpływowi finansowania, grantów i obietnicy awansu zawodowego.